BFTP - Belgian Federation for Tourist Press | Beyond Klimt
19573
single,single-post,postid-19573,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-child-theme-ver-1.0.0,qode-theme-ver-10.0,wpb-js-composer js-comp-ver-4.12,vc_responsive
 

Belgian Federation of Tourist Press

DSC_1475

Beyond Klimt

New horizons in Central Europe 1914-1938

Oskar Kokoschka Der Prager Hafen 1936 (c) Belvedere Austria

Oskar Kokoschka Der Prager Hafen 1936 (c) Belvedere Austria

Exact honderd jaar na hun sterfdatum zijn de Oostenrijkse kunstenaars Gustav Klimt en Egon Schiele nog steeds klinkende namen in de internationale kunstwereld. Bozar, het Paleis voor Schone Kunsten, presenteert daarom een tentoonstelling, die niet alleen het late werk van deze grootmeesters naar voren schuift, maar tevens het publiek t laat kennismaken met het expressionisme, de avant-garde, het surrealisme en nieuw realisme, het constructivisme en Bauhaus. Allerlei stromingen die na de Eerste Wereldoorlog tot bloei kwamen in een politiek hertekend Oostenrijks- Hongaarse rijk. De tentoonstelling verzamelt werk van ongeveer tachtig kunstenaars zoals Gustav Klimt, Oskar Kokoschka, Koloman Moser, Egon Schiele, Wolfgang Paalen en vele anderen.

De oorlog zorgde ervoor dat kunstenaars zich gingen heroriënteren. Klimt, Mucha en Preisler werkten vooral met decoratieve, allegorische voorstellingen, terwijl een artiest als Rippl- Ronai eerder een eigen post- impressionistisch verhaal bracht. In Wenen ontstaat de Jugendstil , terwijl Praag het Tsjechisch kubisme aanhangt. Beide stromingen leggen een verband met de Formkunst, die sterk beïnvloed zijn door de pedagogische principes van Johann Friedricht Herbart, nl. het opdelen van elke figuur in haar meest eenvoudige geometrische vorm. Tal van meesters geven een inkijk in de menselijke ziel.  De ziel van innerlijke vrede en menselijkheid als tegenstelling tot het duivels aspect van oorlog, waardoor bepaalde kunstenaars getraumatiseerd raakten.

Avant-garde

Paysage totémique Wolfgang Paalen (C) Florent Chevrot

Paysage totémique Wolfgang Paalen (C) Florent Chevrot

Na het oorlogstrauma volgt een periode van onzekerheid en in de nieuwgeboren staten zoeken kunstenaars naar hun identiteit. Ze stellen zich maatschappelijk heel wat vragen en creëren zo een psychogram van hun tijd.  Sommige kunstenaars, zoals de Tsjechische kubisten nemen hun artistieke stijl van voor de oorlog terug op, maar anderen maken een ommekeer en evolueren naar een abstract- analytische kunst.

Veel avant-garde magazines zien het licht en fungeren als een kunstplatform. Ze vergemakkelijken de artistieke uitwisseling tussen internationale netwerken. Denk aan sociaalkritische titels als MA, Integral of Zenit. Vanuit de magazines wordt ook de affichekunst gestimuleerd, die vaak politiek geïnspireerd zijn.

In het najaar van 1924 breekt met de internationale tentoonstelling van nieuwe Theatertechniek in het Wiener Konzerthaus een nieuw hoofdstuk aan wat betreft de ontwikkeling van het theater. Een meesterlijke dramaturgie, een innoverende scenografie en het grafisch ontwerp van architect en designer Frederik Kiesler lokt de top van de avant-garde naar Wenen. Denk dan aan Marinetti, Theo van Doesburg, Léger en de kunstenaars van Bauhaus in Weimar. Hun transversaal artistiek denken  weet tegelijk de moderne kunst vertalen naar het dagelijkse leven. Vooral  het Bauhaus stond hiervoor bekend.

Immigratie

Gustav Klimt, Johana Staude (c) Belvedere Austria

Gustav Klimt, Johana Staude (c) Belvedere Austria

Naast Wenen en Praag blijft ook Parijs na de Eerste Wereldoorlog een grote aantrekkingskracht uitoefenen. Dat komt niet in het minst door de Franse regering, die bewust immigratie stimuleert, waardoor het tot uitwisseling komt tussen diverse artistieke groeperingen. Abstraction- Création kan hierbij als de belangrijkste groep worden beschouwd. Vooral constructivistische en surrealistisch georiënteerde kunstenaars sloten zich bij deze groep aan.

Tenslotte vinden we in de tentoonstelling diverse variaties op het figuratieve terug. En noteren we dat eind jaren twintig , begin de dertiger jaren de gruwelen van de Eerste Wereldoorlog vergeten lijken.  In de kunst duikt de zgn. ‘Nieuwe Zakelijkheid’ op.  Al kan men niet ontkennen dat wie de samenleving van dat ogenblik goed observeert, onderhuids reeds spanningen  en versplintering voelt, die zullen leiden naar opkomende totalitaire ideologische systemen, die uiteindelijk zullen leiden naar een volgende wereldoorlog.

Focus op Oostenrijk

Bozar brengt de komende maanden nog meer Oostenrijkse cultuur en dat is niet toevallig. Eén en ander heeft te maken met het feit dat Oostenrijk momenteel het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie opneemt. En dus wil Bozar de Oostenrijkse kunst multidisciplinair benaderen. Naast ‘Beyond Klimt’  komen de Wiener Philharmoniker, de Wiener Symphoniker, het Klangforum Wien, Ars Antiqua Austria en het Wolfgang Muthspiel Quintet naar Brussel. Er is de Belgische premiëre van Philip Glass ’20 Etudes voor piano. De Oostenrijkse dichteres Ann Cotten en schrijver Arno Geiger zullen hun werk voorstellen. En cineaste Ruth Beckermann gaat dieper in op heden en verleden van de Joden in Midden- Europa, vanuit haar eigen geschiedenis. Het zijn slechts enkele  van de vele initiatieven die dit najaar plaatsvinden in Bozar.

Praktisch

Beyond Klimt, Bozar, Paleis voor Schone Kunsten, Ravensteinstraat 23 , 1000 Brussel, open van dinsdag tot zondag , 10u tot 18 u, nocturne op donderdag tot 21 u. Tickets: € 14 en 16. Catalogus, hardcover; € 39

Info: www.bozar.be

Meer informatie over de festiviteiten in het kader van het Oostenrijks voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie: www.eu208.at

Perscontact: Leen Daems, leen.daems@bozar.be

Auteur en foto’s: Jempi Welkenhuyzen