BFTP - Belgian Federation for Tourist Press | Da Vinci te kijk in Teylers Museum Haarlem
19929
single,single-post,postid-19929,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-child-theme-ver-1.0.0,qode-theme-ver-10.0,wpb-js-composer js-comp-ver-4.12,vc_responsive
 

Belgian Federation of Tourist Press

Leonardo da Vinci_16

Da Vinci te kijk in Teylers Museum Haarlem

Leonardo da Vinci_01Teylers Museum heeft een spraakmakende expositie ingericht van het werk van wellicht de beroemdste van alle kunstenaars Leonardo da Vinci (1452- 2 mei 1519). Onder meer zijn tientallen tekeningen van zijn hand, dan wel van leerlingen en navolgers, te zien in de zalen van het prachtige, oudste museum van Nederland (1784).

Na succesrijke exposities van het werk van Michelangelo (2005) en Rafael (2012) besloot het management team van het museum, dat ze moesten proberen een expositie over Leonardo da Vinci voor elkaar te krijgen en wel voordat het 2 mei 2019 500 jaar geleden zou zijn dat hij overleed in zijn Franse residentie in Amboise. Dat streven heeft het gewenste resultaat gehad met deze expositie, die van 5 oktober 2018 tot en met 6 januari 2019 te bewonderen is.

Marjan Scharloo, de directeur van Teylers museum, steekt haar trots niet onder stoelen of banken. Met deze expositie is een lang gekoesterde droom werkelijkheid geworden. Van maar liefst 22 musea zijn bruiklenen verkregen. Zij komen onder meer uit de verzamelingen van de Koningin van Engeland.(Windsor Castle), Museum Plantin-Moretus in Antwerpen, Uffizi Gallery in Florence, Galleria dell Academia in Venetië, het Szepmuveszeti Muzeum in Boedapest, enz.

Het grootste deel van de expositie bestaat uit 33 tekeningen van de hand van Leonardo aangevuld met vele tientallen tekeningen, vervaardigd door leerlingen en navolgers door de jaren heen. Veel prachtige portretten zijn te bewonderen alsook studies die hij later zal gebruiken voor zijn grote muurschildering ‘’Het Laatste Avondmaal’’.
Da Vinci had ook een voorkeur voor afwijkende gezichten. Hij zocht die bij elkaar onder de bewoners in de straten van Milaan, waar hij als hofkunstenaar in dienst was van de heerser Ludovico Sforza (1452-1508). Een groot aantal van deze prachtige en monsterlijke koppen zijn in Teylers Museum te bewonderen. (visi monstruosi).

Leonardo da Vinci_05Veel van de tekeningen van Leonardo zijn in latere tijden door Europese kunstenaars als inspiratiebron gebruikt. Een voorbeeld hiervan is de bekende Vlaamse schilder Quinten Matsijs. Zo omstreeks 1519-1520 vervaardigde hij zijn inmiddels bijzonder populaire schilderij ‘’The Ugly Duchess’’ of ‘’Oude vrouw met mismaakt gezicht’’ (National Gallery te London) naar de schets van Leonardo….de schets is nu te zien in Teylers museum!

De twee onbetwiste meesterwerken en hoogtepunten uit het vele werk van Leonardo zijn de Mona Lisa (Louvre) en Het Laatste Avondmaal.
De opdracht om Het Laatste Avondmaal te schilderen op de muur van de eetzaal van het klooster van de Santa Maria delle Grazie in Milaan is vrijwel zeker gekomen van Hertog Ludovico Sforza, de werkgever van Leonardo. De veronderstelling is dat Ludovico in het klooster een soort mausoleum voor hem en zijn familie wilde realiseren. De muurschildering is gerealiseerd tussen 1494 en 1498 en meet maar liefst 460 x 880 cm. Leonardo benutte deze opdracht ten volle om indruk te maken met onder meer zijn kennis van de lichamelijke uitdrukking van karakter en emoties. Dit blijkt uit de uiterst zorgvuldige manier waarop hij de uitbeelding van de apostelen voorbereidde en uiteindelijk vorm gaf.

Leonardo da Vinci_15In de tweede schilderijenzaal kan de bezoeker het facsimile op ware grootte bewonderen.
Een zeer indrukwekkend geheel waaraan te zien is wat de gevolgen zijn geweest van vroegere restauraties, verkeerde reparaties en zelfs een bombardement eind 1944. Hierbij werd Het Laatste Avondmaal als door een wonder vrijwel gespaard.
Hoe de schildering er oorspronkelijk heeft uitgezien kan op de tegenoverliggende wand van deze zaal worden bewonderd! Daar namelijk bevind zich — op ware grootte — een facsimile van een kopie van Het Laatste Avondmaal uit 1545. Deze kopie werd in dat jaar door de abdij van Tongerlo aangekocht van de erfgenamen van de Antwerpenaar Jean Le Grand. Het is niet bekend wie het geschilderd heeft.
Natuurlijk is het een digitale kopie omdat uiteraard de originelen in Milaan en Tongerlo dienen te blijven. Niet voor niets wordt Het Laatst Avondmaal ‘’The keystone of European Art’’ genoemd. De kopie uit Tongerlo geeft het beste de oorspronkelijke kleuren weer. Het is een genot enige tijd in deze zaal te verblijven en te genieten.

Onder de titel ‘’Sprekende gezichten’’ is een indrukwekkende volledige catalogus (221 pagina’s) geproduceerd. (24,95 euro in de museumwinkel).
Deze is voorzien van deskundige commentaren en beschouwingen van de inrichters van de expositie, Michael Kwakkelstein en Michiel Plomp.

Praktisch: Teylers Museum, Spaarne 16,2011 CH Haarlem
Openingstijden: dinsdag t/m zondag 10.00-18.00 uur
Tickets uitsluitend verkrijgbaar online via www.teylersmuseum.nl

Info: www.teylersmuseum.nl

Perscontact: Heleen van Halsema hvanhalsema@teylersmuseum.nl

Tekst: Peer Sips
Foto’s: Mike Bink