BFTP - Belgian Federation for Tourist Press | Gallo- Romeins Museum vervloekt Gaius Iulius Viator
37075
post-template-default,single,single-post,postid-37075,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-child-theme-ver-1.0.0,qode-theme-ver-10.0,wpb-js-composer js-comp-ver-4.12,vc_responsive
 

Belgian Federation of Tourist Press

Gallo- Romeins Museum vervloekt Gaius Iulius Viator

Het Gallo – Romeins Museum in Tongeren is sinds kort heel bijzonder object rijker, nl een loden vervloekingsplaatje uit de Romeinse tijd. Met zo’n plaatje trachtte men onheil over iemand af te roepen. In dit geval was de geviseerde ene Gaius Iulius Viator, zoon van Ingenua. Dat blijkt uit de inscriptie die onderaan op het object werd gekrast. Het in onze regio vervaardigde vervloekingsplaatje werd enkele jaren geleden opgegraven in Tongeren. Naast het plaatje werden nog 3000 andere artefacten gevonden.

Het team van de onderzoekers met wnd.burgemeester Ann Christiaens

Het plaatje werd gevonden tijdens een archeologisch onderzoek op een perceel van de sociale huisvestingsmaatschappij Woonzo, aan het Regulierenplein in Tongeren. Het werd gedateerd einde van de eerste eeuw na Christus. De context komt niet meteen overeen met de andere vindplaatsen van dergelijke vervloekingsplaatjes, want het situeerde zich in een huiselijke ruimte. Daarnaast is het nog a- typisch wegens o.a. de tweetalige inscriptie Grieks en Latijns en de vroege datering. Een speciale vondst dus. Toch heeft een team van onderzoekers uit ons land en het buitenland vergelijkbare plaatjes ontdekt, met name in Korinthe en Carthago

Perforaties

Het loden vervloekingsplaatje is 12 cm hoog en 12 tot 14 cm breed. En van uitstekende kwaliteit, getuige de patina. Twee perforaties en een nagel wijzen erop dat het ergens aan bevestigd was. Het object is gemaakt in onze regio, want het gebruikte lood werd gewonnen in het oosten van ons land of in de Eifel (Duitsland). Het is waarschijnlijk via Keulen tot in Tongeren geraakt waar legioensoldaten onheil wilden afroepen over een hooggeplaatste Romeinse burger, mogelijks een (onder)officier.

“Waarom wilde men iemand vervloeken. De motieven zijn divers: kwaadsprekerij,  wegens diefstal of een andere misdaad, omdat hij of zij een liefdesrivaal of beroepsconcurrent was, of omdat men in hem een politieke tegenstander zag. In het geval van Gaius Iulius Viator hebben geen aanwijzing voor een motief, noch wat de vervloeker hem toewenst, “  aldus Patrick Matheï, communicatie medewerker van het GRM.

Detail Vervloekingstablet

In het oppervlak staan tekeningen, tekens en teksten gekrast, geïnspireerd op het Griekse alfabet die een magische connotatie hebben. Opvallend zijn de namen van Oosterse godheden, die vereerd werden in de streek rond het huidige Israël. Ook Latijns inscripties en het gebruikte metaal, nl lood, verwijzen naar negatieve magie. Hierdoor weten de onderzoekers met zekerheid dat het een vervloekingsplaatje betreft. Verder veronderstelt het team nog dat in de regio van de ‘Civitas Tungrorum’ handboeken circuleerden met magische formules, die in een basisversie mogelijk werden opgesteld in Egypte en gebruikt voor het aanbrengen van de inscripties.

Monografie

De resultaten van het wetenschappelijk onderzoek zijn gebundeld in een monografie en een publicatie van het tijdschrift Latomus. De monografie is te koop in de museumshop van het Gallo-Romeins Museum vanaf medio juli 2020 en via het Egyptologisch Genootschap Koningin Elisabeth in Brussel.

De nieuwe aanwinst wordt tentoongesteld in een vitrinekast in de inkomhall.

Info: www.galloromeinsmuseum.be

Perscontact: Patrick Matheï patrick.mathei@stadtongeren.be

Tekst en foto’s: Jempi Welkenhuyzen