11 apr Cassel in Coeur De Flandre:
Een plezier om onthaald te worden!
De Vlaamse Westhoek is een regio in de Provincie West-Vlaanderen. Over de grens in Frans-Vlaanderen is er een deel dat Coeur De Flandre wordt genoemd. Ruwweg het gebied tussen de steden Cassel, Bailleul en Hazebrouck valt onder deze benaming. Een streek rijk aan contrasterende landschappen. Het heeft vele gelijkenissen maar ook verschillen met onze Westhoek. Er is een parallelle geschiedenis en erfgoed, naast tradities en architectuur die hand in hand gaan. Met dit in gedacht kunnen we over ”de schreve” gaan voor een ontdekking van Cassel.
Dit stadje is perfect genesteld boven op de 176 m hoge Casselberg, elk jaar een trouwe klim tijdens de Vierdaagse van Duinkerke. De Romeinen hadden hier al een belangrijke nederzetting onder de naam Castellum Menapiorum en niet minder dan 7 Romeinse wegen hadden hier hun knooppunt. Een klein stukje Romeinse muur blijft nog over. Door zijn strategische ligging was Cassel veelvuldig het toneel van belegeringen. Nu straalt het vooral warme charme uit met zijn uitgestrekt geplaveide marktplein ( Grand Place) omringt door architectonische huizen. De stad is ook goed gespaard gebleven in WOI.
Een stadswandeling brengt je langs de plaats van de oude omwallingen. Onderweg kom je enkele oude stadspoorten tegen en de Onze-Lieve-Vrouwekerk, die spijtig genoeg veel restauratie nodig heeft.
Via rotsachtige trappen bereik je het hoogste punt van Cassel. Hier stond ooit het kasteel. Naast de orientatietafels is er het standbeeld van Maarschalk Foch en een Staakmolen, die af en toe te bezoeken is. De oorspronkelijke Casselse molen brandde af in 1911 en nu staat er sinds de jaren ’50 het exemplaar uit het naburige Arnéke. Ook is er een obelisk met de data van de drie grote slagen van Cassel. ( 1071-1328-1677). Voor ons is vooral die laatste belangrijk. Om hier meer over de weten moeten we ons 9 km westelijk van Cassel verplaatsen, naar Noordpeene. Om juist te zijn is de derde Slag van Cassel hier uitgevochten dicht aan de Peenebeek. Franse troepen onder leiding van Philippe, Hertog van Orléans en broer van Lodewijk XIV, versloegen hier een Nederlandse strijdmacht onder het bevel van Willem van Oranje. Een leger dat bijna dubbel in getal was. Het doel van Willem was om het ingesloten Saint-Omer ( een enclave van de Spaanse Nederlanden binnen Frankrijk) te bevrijden. Willem verloor echter de slag en de Franse Westhoek kwam door het verdrag van Nijmegen definitief bij Frankrijk. Ruwweg werden hier de grote lijnen van de huidige Frans-Belgische grens vastgelegd.
Hier in Noordpeene kan je in het kleine maar gezellige museum “ Maison de la Bataille” alles over de slag te weten komen. Er is een maquette, die door de lokale school werd gemaakt samen met een videofilm voor de eerste uitleg. De verdere tentoonstelling zit in een mini Spiegelpaleis van Versailles en de curator van het bezoekerscentrum kan je uitstekend helpen in het Nederlands.
Laten we nog even terugkeren naar Cassel om nu van kunst te genieten. Sinds 2010 kan je er het Musée de Flandre bezoeken. Het oude Hôtel de la Noble Cour heeft er een lange geschiedenis opzitten en in 1997 werd het gebouw aangekocht door het Departement Nord. Een historisch monument dat geclassificeerd is en één van de mooiste Vlaamse gebouwen in de regio Hauts de France is. Het heeft een zestiende -eeuwse renaissancegevel.
Het museum promoot de Vlaamse kunst, zowel oude als hedendaagse kunst. De permanente collectie is sinds 2022 ook verrijkt met een aantal schilderijen uit de 16e en 17e eeuw van het Musée des Beaux Arts de Valenciennes. We zien meesterwerken van Jan Brueghel, Antoon Van Dyck, Rubens en H. Bosch. Maak een reis van Quinten Matsijs tot de hedendaagse kunstenaar Hans Op De Beeck. Buiten schilderijen zijn er ook andere kunstwerken en het Antwerps enthousiasme kan niet op met op de esplanade voor de prachtige tuin in terrasvorm, een werk van Panamarenko.
Maak op sommige schilderijen kennis met de stijl van het maniërisme, een neiging om menselijke figuren op een onnatuurlijke manier te vervormen. Een persoonlijke artistieke stijl die vooral uit Italië kwam als een laat renaissance stijl. Je kan de tentoonstelling met audiofoon doorlopen en er is steeds een tijdelijke tentoonstelling in de bovenzaal. Het museum heeft de unieke ambitie om de diversiteit en de rijkdom van de Vlaamse kunst van de vijftiende eeuw tot heden te tonen.
In Cassel nog even aandacht voor een ander mooi gebouw. Chatellerie de Schoebeque is nu een prachtig hotel met thematische kamers ( 15 in totaal), een mooie tuin en een panoramisch restaurant. Het dateert uit de 18e eeuw en het was een prestigieus herenhuis waar onder meer Koning Albert I en King George V verbleven. Sinds 2016 is het een karakterhotel met veel charme.
De tuin van het museum heeft een mooie collectie ”topiary –topiaires ( een vorm snoei geven aan bv. heggen). Dit vinden we ook terug bij de kleinere broer van de Casselberg, de Mont des Récollets of Wouwenberg. (155m). Hier heeft paysagist en tuinarchitect Emanuel de Quillacq de familiehoeve gerestaureerd en er rond een prachtig tuincomplex van gemaakt. Dat zorgt voor verschillende stijlen met nadruk op Vlaamse tuinen. Het is een ware mengeling van natuur en structuur. Je stapt van de ene “ Chambre” zoals de gepassioneerde eigenaar het noemt in de andere. Een opeenvolging van klassieke tuinperken, moestuinen, een renaissancetuin en veel bloemen in diverse kleuren. De vormsnoei topiary is een streling voor het oog. Er zijn geen muren rond de tuin en zo kom je aan één geheel met de omgeving. De tuinen zijn open van maart tot september. Je kan gegidst worden en het estaminet heeft veel lekkers op het menu. Een eigen appelsap met biertaart is een aanrader.
Praktische info: www.coeurdeflandre.fr en www.schoebeque.com
Foto header (c) Cassel Panorama Vue – Coeur de Flandre
Tekst en andere foto’s: Gust Charrin.